خبرنگار اشتباهی، اخبار انحرافی

بسیاری از صاحب نظران عرصه ارتباطات، نقد را ژن غالب حرفه خبرنگاری می دانند.

انتظار مخاطبان به عنوان اصلی ترین رکن سازمان رسانه از خبرنگاران نیز، پرداختن به نقد بی محابا، بی طرفانه، علمی، منضبط و پیوسته امور سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است.
بیان واقعیت را می توان همان عینیت گرایی و واقعیت نگاری و راست گویی خبرنگار نامید، و دروغ، کم فروشی، یا همه واقعیتها یا بخشی از آن را پنهان ساختن، نگفتن و سکوت بی موقع  و تاحد قابل توجه و مشهودی کتمان  بخش یا بخش هایی از شرایط ناگوار موجود را، رجوعی تمام عیار به ذهنیت گرایی می توان ترجمه نمود.
اگرچه بخش عظیمی از ریزش گسترده مخاطبین رسانه های سنتی را ماحصل تغییرات بنیادین گفتمانی و ورود ابزارهای نوین ارتباطی جهان پست مدرن می دانند، اما این همه ماجرا نیست.
به تعبیر عامیانه آن باید گفت که، حرف حق یاحرف راست یا همان “حقیقت امور” همیشه پرمشتری بوده و هست و حلقه مفقوده و آنچه پیوسته گمشده مخاطب می باشد بیان حقایق آنچنان که هست می باشد. از این روی بخشی از بی میلی و بی اعتنایی مخاطب امروز به رسانه های سنتی را می توان در  کمیابی حقایق امور  در این دست از رسانه ها برشمرد.
وضعیت اقتصادی و معیشتی خانواده رسانه، در همه ی دولت های گذشته تا کنون دستخوش ناملایمات و بی ثباتی های متعدد و متنوعی بوده است؛ به نحوی که این کاستی ها، همواره، همانند سایه شومی خبرنگاران را دنبال و تهدید می نماید.
محروم شدن از حداقل ها، بی ثباتی شغلی، محرومیت های شغلی، کاهش درآمدهای حداقلی، ترس از احضار به دادگاه یا بازداشت، همه و همه، دلایل خبرنگاران برای انتخاب گزینه سکوت به جای نقد فعالانه و انعکاس آزادانه رویدادهاست.
نزدیکی و وابستگی خبرنگاران به نهادهای قدرت و سازمانها  و ادارات دولتی، همواره مانع بزرگی برای انتشار آزادانه اخبار و شکل گیری جریان نقد تخصصی است.
به نحوی که امروزه ما با پدیده ای به نام ” بادیگارد خبرنگار” به معنی همراهی و مجاورت سایه به سایه قشری از خبرنگاران با مدیران دستگاه های اجرایی و خود را سپر بلای جان آنان نمودن مواجه ایم. روشن است که در چنین حالتی جز مدح و ثنا گفتن و سرپوش نهادن بر کاستی ها و معایب، وظیفه ای دیگر برای خبرنگار نمی توان  متصور بود و درست در چنین وضعیتی به صحت اخبار و آمار نمی توان خوش بین بود. به همان میزان که یک خبرنگار از وظیفه ذاتی و هویت اجتماعی خود دور می شود، اخبار و گزارش های او از سیر واقعی امور فاصله می گیرند.

آنچه مردم در رسانه می خوانند یا می بینند با آنچه در جامعه می بینند دارای فاصله آشکاری است؛ اینجاست که بزرگترین زیان و ورشکستگی که برای یک رسانه می تواند اتفاق بیفتد، یعنی بی اعتمادی مخاطبانش به او، گریبانگیر رسانه می گردد.
بی تردید رسانه ها سهامداران تحول و توسعه پایدار جوامع و فراهم آورندگان بسترها و زمینه های نابودی و بقای تمدن ها بشمار می روند و انواع فساد، به عنوان علت العلل انحراف و زوال جوامع ،صرفاً در غیبت رسانه و سکوت طولانی خبرنگاران پا به عرصه وجود گذاشته، جان می گیرند و بحران می آفرینند.
اما بارزترین و فاجعه بارترین فساد برای یک جامعه را می توان نفوذ فساد در رسانه نامید. با این تفاوت اساسی که تاثیرات و عواقب آن از سایر انواع فساد به مراتب عمیق تر و فراگیرتر و مخرب تر است.
وقتی قرار است مردم از دریچه غبارگرفته رسانه در جریان  امور جاری اجتماعشان قرار گیرند، هرگز تصویر روشن و اطمینان بخش حاوی اطلاعات صحیح و مفید و مورد نیازشان را دریافت نخواهند نمود و این دقیقا وقتی است که رسانه برای مخاطبانش نمی نویسد، بلکه با ذائقه سنجی حامیان مالی خود، دست به تولید خبر یا بهتر بگوییم خبرفروشی و تیترفروشی می زند، نتیجه این بی اعتنایی به  خواست و درخواست مخاطبان، یکی از دلایل اصلی ریزش و کاهش فاحش خوانندگان رسانه های سنتی است.

امروزه تعداد معدود و محدود تیراژ روزنامه ها و فروش نرفتن همین تعداد اندک در کیوسک های مطبوعاتی موید این واقعیت تلخ می باشد.
رقص ماهی قرمز در تنگ بلورین وضعیت مطلوب و ایده آل رسانه ایست که از شفافیتی سخن می گوید، که هم دولتها و هم تصمیم سازان رسانه ها باید پیوسته بدنبال آن باشند؛ در این حالت هیچ چیز از چشم رسانه مخفی نخواهد ماند و دولتها و دیگر ارکان قدرت برای پنهان کاری راه گریزی نخواهند داشت و چونان ماهی قرمز در تنگی بلورین همواره زیر ذره بین خبرنگاران و رسانه ها به عنوان نمایندگان افکار عمومی قرار دارند.
همزمان و همراه با دیگر گام های توسعه و پیشرفت، توجه به وضعیت خبرنگاران و رسانه ها از طریق تقویت نهادهای مدنی و صنفی خبرنگاری و پالایش سازمان رسانه از درون و بیرون، به عنوان پیش شرط اجتناب ناپذیر برخورداری از خبرنگاران و رسانه های آزاد، آگاه، مستقل و مقتدر، همچنین زمینه ساز جریان آزاد و روان اطلاعات و اخبار و به دنبال آن جامعه عاری از فساد می باشد.