گردشگری همچون چتری بسیاری از صنایع را درگیر خود ساخته است

در یادداشت رئیس دیده بان توسعه کارآفرینی آمده است:
گردشگری همچون چتری بسیاری از صنایع را درگیر خود ساخته است
دکتر صادق شیبانی در یادداشتی مبنی بر تحلیل و بررسی سیاست گذاری گردشگری، گردشگری را همچون چتری دانسته بسیاری از صنایع را درگیر خود ساخته است.
به گزارش شهرسبز، دکتر صادق شیبانی رئیس دیده بان توسعه کارآفرینی در یادداشتی تحت عنوان “تحلیل و بررسی سیاست گذاری گردشگری” آورده است: گردشگری همچون چتری بسیاری از صنایع را درگیر خود ساخته است.
متن این یادداشت به شرح زیر است:
تحلیل و بررسی سیاست گذاری گردشگری
گردشگری، پدیده ای است کهن که از دیرباز در جوامع انسانی وجود داشته و به تدریج در طی مراحل تاریخی مختلف، به موضع فنی، اقتصادی و اجتماعی و صنعتی کنونی خود رسیده است؛ دلیل اصلی توسعه گردشگری غلبه بر پایین بودن سطح درآمد و ارائه فرصت های جدید شغلی و تحولات اجتماعی در جامعه محلی است و می تواند امیدهایی را برای کاهش فقر به خصوص در نواحی که به نحوی دچار رکود اقتصادی شده اند فراهم آورد.

سیاست(خط‌ مشی) گردشگری
خط‌ مشی‌های گردشگری باید بهبود کیفیت زندگی جوامع محلی را در هر مقصدی در اولویت قرار دهند و آینده‌گرا، متعادل و جامع باشند. این‌گونه خط‌ مشی‌ها برای هر ایالتی منحصر به‌ فرد می‌باشد که رویه‌ها، دستورالعمل‌ها و اهداف و استراتژی‌های توسعه را برای توسعه گردشگری در بلندمدت مشخص می‌کند. معمولاً نهادهای دولتی و نیز دولت محلی، سهامداران، شهروندان و دیگر گروه‌های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و محیطی باید در این فرآیند مشارکت کنند. امروزه، موضوعات کلیدی خط‌مشی گردشگری دربرگیرنده قوانین گردشگری و خط‌مشی عمومی، تسهیلات گردشگری در مناطق از قبیل فناوری اطلاعات، سازمان‌های مالی و سازمان‌های مرتبط با خود گردشگران به‌عنوان مشتریان سفر می‌باشد. خط‌مشی‌ها و برنامه‌ریزی استراتژیکی گردشگری باید به‌صورت ایده ال در سطح محلی شروع شده و به سمت دستورالعمل‌های گسترده‌ای برای استفاده سطوح مختلف دولت و برای مقاصد و جوامع و برای بهبود کیفیت زندگی جوامع محلی پیش رود.

عوامل مؤثر در سیاست‌گذاری گردشگری
عوامل بسیاری در سیاست‌گذاری گردشگری نقش دارند و از زمانی که گردشگری به‌عنوان صنعتی تأثیرگذار با آثار بسیار زیاد مثبت و منفی خودنمایی کرد، توجه تمام افرادی که در عرصه سیاست‌گذاری عمومی مشغول فعالیت بودند را به خود جلب کرد. دلیل این چنین گستردگی در سیاست‌گذاری گردشگری ناشی از ماهیت این صنعت است که به بیان صاحب‌نظران همچون چتری بسیاری از صنایع را درگیر خود ساخته است. در سیاست‌گذاری گردشگری مسائلی نیز وجود دارند که کار سیاست‌گذاری را دشوارتر می‌سازند که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد: نبودن تعاریفی مشخص و جهان شمول از واژه‌هایی نظیر جهانگرد، بازدیدکننده، سیاح، جهانگردی و عدم اتفاق‌نظر مبنی بر صنعت بودن پدیده جهانگردی و غیره.

شاخص‌های تخصصی سیاست‌گذاری در گردشگری
صرف نظر از شاخص‌های بنیادین که الزام و نیاز اولیه الگوی سیاست‌گذاری در هر زمینه‌ای به‌حساب می‌آید، سیاست‌گذاری در هر حوزه‌ای نیازمند بررسی شاخص‌های تخصصی آن حوزه نیز می‌باشد، شاخص‌های تخصصی سیاست‌گذاری گردشگری شامل موارد زیر می¬باشد: روابط خارجی، سرمایه¬گذاری در زیرساخت‌های گردشگری، کاهش تصدی‌گری دولت، توسعه فرهنگ عمومی گردشگری، ایجاد نظام آموزش رسمی گردشگری، توسعه آموزش‌های کاربردی، حمایت از پژوهش‌های گردشگری، تحول و نوسازی سازمان‌ها، تحول در نظام مدیریت، توسعه نظام پشتیبانی و عملیات و توسعه محصولات و خدمات گردشگری.

نقش الگوهای سیاستگذاری در توسعه پایدار گردشگری
مفهوم صنعت گردشگری، دربرگیرنده زنجیرهای از بخش های صنعتی نظیر تأسیسات اقامتی، تأسیسات پذیرایی، تجهیزات حمل و نقل و غیره است که به منظور فراهم آوردن تسهیلات خدماتی برای گردشگران متشکل شده اند. توسعه پایدار فرآیند تغییر در استفاده از منابع، هدایت سرمایه گذاری ها، سمت گیری توسعه تکنولوژی و تغییر ساختاری و نهادی است که با نیازهای حال و آینده سازگار باشد. مفهوم جدید توسعه پایدار کلی نگری است و همه ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، زیست محیطی و دیگر نیازهای بشری را در بر می گیرد. به اعتباری، مهمترین جاذبه در توسعه پایدار در جامع نگری آن است. پایداری در گردشگری، مستلزم توجه نظام مند به ابعاد فنی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، تاریخی و زیست محیطی در حرکت به سوی استفاده از جاذبه های گردشگری مطابق با نیاز امروز و حفظ و ماندگاری این منابع برای آینده است.
موانع سیاست گذاری توسعه پایدار گردشگری
– عدم برخورداری و تبعیت از یک الگوی جامع سیاست‌گذاری؛
– عدم دستیابی به وفاق و اجماع کلان در مقاصد و خواسته های گردشگری؛
– ناکارآمدی و در مواردی خلأ برنامه ریزی های بلندمدت و دنباله دار؛
– عدم وجود دیدگاه نظام مند و سیستماتیک؛
– عدم انسجام و یکپارچگی تصمیمات؛
-نبود تمرکز و همگرایی در تصمیمات؛
– عدم پیش بینی و یا تمایل به نبود فرآیند پاسخ گویای؛
– نارسایی در بررسی میزان عمل پذیری تصمیمات؛
– وجود طرح و برنامه های ناتمام به واسطه عدم فرآیند پیگیری تا حصول نتیجه؛